Europa moet per direct het energiecrisis‑draaiboek van 2022 in werking stellen (onder meer: subsidie bedrijven en gezinnen) om een nieuwe energieklap te voorkomen. Ook zal de EU versneld moeten investeren in net-capaciteit en hernieuwbare energie. Het doel moet zijn dat de EU in 2040 energie-autonoom is. Dat stelt kredietverzekeraar Allianz Trade.
Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade: “We hebben onze energie-afhankelijkheid niet opgelost maar verschoven. Gas uit Rusland hebben we ingeruild voor LNG, vooral uit de VS. Als Washington morgen van koers verandert of de LNG‑markt vastloopt, voelt de Europese industrie dat onmiddellijk in haar concurrentiepositie.”
Allianz Trade laat zien dat de gaslevering van Rusland aan de EU tussen 2021 en 2025 daalde van circa 150 naar 38 miljard kubieke meter. Deze vermindering is grotendeels vervangen door LNG, waarvan in 2025 ongeveer 45 procent uit de VS kwam. Geeroms: “Het risico is verschoven. Het is hoog tijd voor een echte oplossing.”
Volgens de analyse van Allianz Trade kan de EU in drie stappen toewerken naar robuuste energie‑autonomie in 2040:
-1: in 2026-2027, via wetgeving en contractverboden een eind maken aan directe en indirecte gaslevering vanuit Rusland.
-2: 2028‑2035, operationele autonomie realiseren. Europa kan de economie draaiende houden zonder in een energiecrisis te belanden zodra één grote leverancier wegvalt of een winter strenger uitvalt dan normaal. In deze fase is de gasvraag structureel verlaagd en is er genoeg energieflexibiliteit via opslag en vraagsturing.
-3: 2035‑2040, de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen is vergaand afgebouwd ten faveure van elektrificatie en hernieuwbare bronnen plus ondersteunende technologie (batterijen, eventueel kernenergie en groene waterstof).
Geeroms: “Het grote misverstand is dat energie‑zekerheid nu beschouwd wordt als een kwestie van extra LNG‑terminals of nieuwe contracten. De echte veiligheidsmarge zit in elektrificatie, slimme netten en flexibiliteit in vraag en aanbod. Alleen als we minder gas nodig hebben in piekuren, halen we de angel uit geopolitieke chantage.”
Om de omslag echt te laten werken moet Europa volgens Allianz Trade tot 2050 ongeveer 2.270 miljard euro investeren in elektriciteitsnetten (gemiddeld 91 miljard euro per jaar). En daarbovenop nog eens tot 2030 100 miljard euro per jaar in wind‑ en zonne‑energie. Zonder ingrepen kunnen congestiekosten oplopen tot 12,3 miljard euro in 2030 en 56,7 miljard euro in 2040, met mogelijke prijsstijgingen tot meer dan 100 procent in een business‑as‑usual scenario.
Geeroms: “Onderinvesteren in netten en hernieuwbare energie is voor Europa simpelweg de duurste optie. De verborgen rekening komt via inflatie, productieverlies en een sluipende de‑industrialisatie. Als EU moet je dit dossier behandelen zoals een strategisch infrastructuurproject: versnellen, vergunningen vereenvoudigen en over grenzen heen plannen.”