PGIM: Europese groeistrategie midscheeps geraakt door energiecrisis

De aanhoudende energiecrisis komt op een wel heel ongelegen moment voor de Europese groeistrategie, stelt Katharine Neiss, hoofdeconoom Europa bij de vastrentende tak van PGIM.

“De verwachte groei-impuls voor de komende jaren moest voortkomen uit defensie-uitgaven, publieke infrastructuur en een gedeeltelijke herindustrialisering,” aldus Neiss. “Juist deze sectoren behoren tot de meest energie-intensieve delen van de economie. De hogere en volatielere energieprijzen raken dus precies de gebieden waar beleidsmakers op rekenden om momentum te creëren.”

Europa behoort tot de regio's die het meest kwetsbaar zijn voor de hoge olie- en gasprijzen, wat een direct gevolg is van de grote afhankelijkheid van externe energiebronnen.

Anders dan in de periode direct na de Russische invasie in Oekraïne, zal de huidige schok echter waarschijnlijk vooral gevoeld worden in de reële economie. De inflatie zal volgens haar relatief beheersbaar blijven, met een percentage mogelijk in de ‘mid-single digits’, ver onder de extreme piek uit 2022.

Neiss: “Hogere energieprijzen werken als een klassieke aanbodschok. Ze verhogen de kosten voor zowel huishoudens als producenten, wat uiteindelijk de economische activiteit remt. Zorgen over de groei zullen daarom de richting van de financiële markten gaan bepalen, zeker als de krappe financiële condities aanhouden.”

Italië

Beleidsmakers van de ECB hebben de groeiverwachting voor 2026 al met ongeveer 0,3 procentpunt naar beneden bijgesteld, omdat hoge energiekosten en onzekerheid drukken op de consumptie en investeringen. Volgens de econome illustreert Italië deze dynamiek het duidelijkst.

“Het positieve beeld van voor het conflict, gekenmerkt door politieke stabiliteit en sterkere begrotingscijfers, staat nu onder druk. Door de grote afhankelijkheid van LNG-import en een energie-intensieve industrie, roept de aanhoudende energie-onzekerheid fundamentele vragen op over het Italiaanse groeimodel.”

Ook speelt geopolitiek een onmiskenbare rol, vervolgt Neiss. “Rusland komt economisch gesterkt uit dit conflict door de hoge energie-inkomsten. Doordat Europa heeft besloten de import van Russisch LNG tegen 2027 uit te faseren, bestaat bovendien het risico dat Rusland de levering al eerder staakt om het elders tegen hogere prijzen te verkopen.”

Defensie-uitgaven

Dit vergroot tevens de urgentie rondom defensie-uitgaven. Neiss: “Er zijn toezeggingen gedaan, maar slechts een handjevol landen heeft deze plannen volledig begroot. De combinatie van hogere defensie-uitgaven en energiesteun voor huishoudens en bedrijven dreigt de nationale begrotingen tot het uiterste te drijven. Zonder een gezamenlijke aanpak wordt dit een lastig verhaal.”