Super El Niño

Christopher Dembik, Senior Investment Strategy Adviser Pictet Asset Management

Het klimaatfenomeen El Niño is terug en kan verwoestend uitpakken. Dat zou een nieuwe klap kunnen betekenen voor de wereldeconomie, de inflatie en de centrale banken. De Super El Niño van 1877 veroorzaakte gelijktijdig droogte in India, China, Brazilië en Oost-Afrika en leidde zo tot een hongersnood die drie jaar duurde.

Volgens de laatste analyse van de Amerikaanse weer- en oceaandienst NOAA is er nu een kans van twee op drie dat de huidige samenloop van factoren tegen de herfst een hoge of zelfs zeer hoge intensiteit zal bereiken. De Europese modellen zijn nog alarmerender. Om van een 'Super El Niño' te kunnen spreken, moeten de oppervlaktetemperaturen in de Stille Oceaan meer dan 2°C boven de normale seizoenstemperaturen liggen. Jammer genoeg wijzen de huidige metingen exact die richting uit.

Wat de situatie in 2026 mogelijk anders maakt dan bij eerdere Super El Niños, is het samenvallen van twee onafhankelijke aanvoerschokken tijdens dezelfde landbouwcyclus.

Ten eerste verstoort de oorlog met Iran op een cruciaal moment ongeveer een derde van de wereldwijde handel in meststoffen via de Straat van Hormuz. Halverwege maart lagen de meststofvoorraden in de VS 25% onder hun normale niveau, juist op het moment dat de Corn Belt ze het hardst nodig had. De meststofprijzen staan intussen op hun hoogste punt sinds 2022. Dit tekort aan meststoffen voelen de boeren dus dit jaar al.

Ten tweede wordt het El Niño-effect op de gewasopbrengsten meestal pas na zes tot twaalf maanden merkbaar. India verwacht voor het eerst in drie jaar minder zware moessons dan normaal. In Indonesië en Maleisië, die samen goed zijn voor bijna 90% van de wereldproductie aan palmolie, daalt de productie traditioneel tijdens El Niño en de grootste impact volgt tussen de zes en de vierentwintig maanden later. Daarnaast heeft elke sterke El Niño in de afgelopen 55 jaar ook een negatieve invloed gehad op de wereldwijde cacaoproductie.

Met andere woorden: het tekort aan meststoffen zet de landbouw nu al onder druk en het fenomeen El Niño zal die druk waarschijnlijk nog opvoeren. In 2027 zou het effect op de opbrengsten zijn hoogtepunt kunnen bereiken, en dat op land dat in 2026 al onvoldoende bemest kon worden. Twee afzonderlijke schokken, maar met zeer vergelijkbare vertraagde effecten, die samenvallen in dezelfde oogstperiode.

Dat kan leiden tot een nieuwe stijging van de voedselinflatie, die nu al bezig is. Zo wordt Thaise witte rijst met slechts 5% gebroken korrels, die wordt beschouwd als rijst van topkwaliteit, verkocht voor circa 450 dollar per ton, de hoogste prijs sinds 2025. En dat is zeker nog maar het begin! Dat betekent kopzorgen voor verschillende centrale banken.

Om in de gaten te houden

Het is het beleggingsthema van het moment: 'longevity' of de zoektocht naar een lang leven. Het heeft te maken met de vergrijzing van de bevolking, maar met dit verschil dat het idee niet alleen is om langer te leven, maar vooral om in een betere fysieke, cognitieve en psychologische staat ouder te worden.

Verwar deze trend echter niet met de ideeën rond extreem lang leven – dat mensen 150 jaar oud zouden kunnen worden dankzij de vooruitgang van AI, zoals ondernemer Laurent Alexandre beweert – of met het transhumanisme. We hebben het nog steeds over praktische toepassingen die al op de markt zijn gebracht en gebruikt worden.

Overal in de Verenigde Staten en het Midden-Oosten duiken longevity-klinieken op. Ze bieden bijvoorbeeld tests aan om de 'biologische leeftijd' te schatten – een nog onvolmaakte indicator om de werkelijke staat van het lichaam te meten, los van de paspoortleeftijd – evenals IV-therapieën (intraveneuze infusies van vitamines of voedingsstoffen), hyperbare zuurstoftherapie om via het bloed veel meer zuurstof naar de weefsels te brengen, regeneratieve behandelingen waarbij gebruik wordt gemaakt van de eigen cellen of bloedplasma van de patiënt, peptideprotocollen en voortdurende controle van biomarkers met gepersonaliseerde suppletieprogramma's.

Sommige van die methodes zijn medisch goed onderbouwd. Andere zijn nog experimenteel en staan onder wetenschappers nog ter discussie. Maar de marktdynamiek is echt.

Ook Europa ontsnapt niet aan deze trend. Bij hoogstaande vastgoedprojecten volstaat het niet meer om een tennisbaan en een zwembad aan te leggen. Zo is een projectontwikkelaar in Portugal van plan om een van de eerste wooncomplexen in Europa uit de grond te stampen met een kliniek gespecialiseerd in longevity en preventieve geneeskunde.

Klinkt aanlokkelijk?

Wist u het al?

In Japan is een onverwacht gevolg van de oorlog in Iran opgedoken: Calbee, het iconische Japanse chipsmerk dat bekendstaat om smaken als nori-zeewier en boter-soja, schakelt over op zwart-witte verpakkingen wegens een tekort aan kleurstoffen op basis van aardolie.

Bron: Nikkei, 1 juni 2026