Candriam-economen: Europa staat tegenover wereldwijde onzekerheden, maar het gastekort is het grootste risico

  • Voor Europa is de volledige afsluiting van de Russische gasvoorziening het grootste risico geworden.
  • Duitsland en Italië zullen het meest te lijden hebben onder het gastekort.
  • Een zachte landing in de VS is nog steeds waarschijnlijker dan een harde.
  • China zal zijn groeidoelstelling van 5,5% niet halen, zelfs nu de beperkingen van Covid-19 worden versoepeld.

    AMSTERDAM, 7 juli 2022 - De spanningen op de financiële markten blijven hoog, aangewakkerd door zorgen over het conflict in Oekraïne, het beleid van de centrale banken en de mogelijkheid van een wereldwijde recessie. In de VS is een zachte landing nog steeds het meest waarschijnlijke scenario, waarbij de krappe arbeidsmarkt een uitdaging blijft voor de Fed. De grootste onzekerheid voor de eurozone is het gastekort, aldus Anton Brender, hoofdeconoom en Florence Pisani, Global Head of Economic Research bij wereldwijd vermogensbeheerbedrijf Candriam. "De verschillen tussen de Europese landen zijn aanzienlijk, maar de solidariteit is tot nu toe sterk geweest."

    Voor de resterende maanden van dit jaar staat de wereldeconomie voor veel uitdagingen. Sinds januari van dit jaar zijn de mondiale groeivooruitzichten voor 2022 met bijna 1% naar beneden bijgesteld. De oorlog in Oekraïne heeft geleid tot een sterke stijging van de brandstofprijzen, maar ook van de prijzen van andere grondstoffen. Voor veel opkomende economieën kunnen hogere voedselprijzen een risico voor de sociale stabiliteit worden.

    De inflatie is overal versneld, waardoor de vastberadenheid van de centrale banken om de prijsstijgingen onder controle te houden, op de proef wordt gesteld. In de VS is de schaarste aan arbeidskrachten de grootste uitdaging; als de loonstijgingen in de komende maanden niet worden beteugeld, wordt een harde landing van de economie waarschijnlijk. "Om de inflatie terug te dringen, zou de Fed een veel strakker monetair beleid moeten voeren", stelt Anton Brender.

    Ondertussen staat de groei in China onder druk. China's recente Covid-19-gerelateerde lockdownmaatregelen hebben een negatief effect op de economische activiteit en het land zal zijn groeidoelstelling van 5,5% waarschijnlijk niet halen, zelfs nu de beperkingen worden versoepeld.

    Een krappe arbeidsmarkt in de VS en het risico van een aardgastekort in Europa zijn de belangrijkste uitdagingen Europa volgt doorgaans de ontwikkelingen VS, met enige vertraging. Op dit moment bevindt de eurozone zich echter in een geheel andere situatie omdat de Covid-19 pandemie op een andere manier werd aangepakt dan in de VS. Bedrijven werden gesteund door de overheid en de meeste werknemers behielden hun baan, terwijl er in de VS veel ontslagen vielen. De snelheid van het herstel heeft ertoe geleid dat Amerikaanse bedrijven elkaar hebben overboden om hun werknemers terug te krijgen.

    Terwijl in de VS de krapte op de arbeidsmarkt de grootste uitdaging vormt, is het in de eurozone het gastekort dat regeringen en beleidsmakers wakker houdt. Als de Russische gaskraan volledig zou worden dichtgedraaid, kan de eurozone een zware klap krijgen, aldus economen van Candriam.

    Aanzienlijke verschillen in Europa, maar solidariteit blijft groot

    In de eurozone zullen de stijgende energie- en voedselprijzen leiden tot een verlies aan koopkracht van gemiddeld 4% in 2022. Steun van overheden en opgebouwde spaartegoeden van consumenten zullen een deel van de uitholling van de koopkracht van huishoudens compenseren, verwacht Florence Pisani. De verschillen tussen de landen in de eurozone zijn groot. Nederland is bijvoorbeeld minder afhankelijk van gasleveranties uit Rusland dan Duitsland vanwege de eigen gasproductie. Duitsland en Italië zullen de grootste last moeten dragen vanwege hun grote afhankelijkheid van Russische aanvoer.

    Ondanks de verschillen hebben zowel de Oekraïnecrisis als de energiecrisis de samenwerking en solidariteit in de eurozone versterkt. Volgens hoofdeconoom Anton Brender van Candriam is Europa nog nooit zo verenigd geweest. “Iets wat voorheen ondenkbaar was, is nu bespreekbaar: dat de ECB probeert de spreads van staatsobligaties tussen de verschillende lidstaten te stabiliseren."