Bert Heemskerk overleden

In zijn woonplaats Noordwijk is dinsdag 22 maart na een kort ziekbed Bert Heemskerk overleden. Heemskerk was van 2002 tot 2009 bestuursvoorzitter van de Rabobank. Namens de raad van bestuur laat Piet Moerland weten geschokt kennis te hebben genomen van het plotseling overlijden van zijn voorganger. "Onze gedachten gaan daarbij natuurlijk als eerste uit naar zijn vrouw, kinderen en familie die hem moeten missen."

Bert Heemskerk (Noordwijkerhout 1943) verruilde in 2002 de private bank Van Lanschot voor de Rabobank. Hij was toen al een gepokt en gemazeld bankier die zijn internationale carrière in 1969 was begonnen bij de toenmalige Amro Bank. Heemskerk beschouwde zijn voorzitterschap bij de Rabobank als 'de kroon op zijn carrière.'

Bevlogen bestuurder
bert heemskerkVolgens Piet Moerland ontpopte Heemskerk zich binnen korte tijd als een bevlogen bestuurder met een sterke coöperatieve inborst. "Hij ontdekte tot zijn eigen, niet geringe verbazing dat coöperatief bankieren echt bestaat. En dat klantwaarde geen slap aftreksel is van aandeelhouderswaarde, maar een kenmerk dat de Rabobank juist krachtig onderscheidt van andere banken en financiële instellingen." Tot Heemskerks belangrijkste wapenfeiten behoort onder meer de fusie tussen Rabobankdochter Interpolis en Achmea in 2005. In ruil daarvoor kreeg de Rabobank een aanmerkelijke deelname in het verzekeringsconglomeraat Eureko. Ook de ambitie om zich internationaal te manifesteren als mondiale food- en agribank kreeg onder zijn leiding gestalte door middel van talrijke investeringen en acquisities.

Maatschappelijk betrokken
Bert Heemskerk was in eigen land een van de voorlopers op het gebied van duurzaamheid en maatschappelijke betrokkenheid. Hij stond aan de wieg van Rabo Development dat naar het model van de Rabobank veelbelovende plattelandsbanken in Azië, Afrika en Latijns-Amerika ontwikkelt. Ook was hij zeer enthousiast over het werk van de Rabobank Foundation, het maatschappelijke fonds van de Rabobank dat in ontwikkelingslanden onder andere actief is op het gebied van microfinancieringen.

Heemskerk schuwde het niet om zich uit te spreken over grote maatschappelijke issues zoals de voedselproblematiek en de opwarming van de aarde. Moerland: "Bert geloofde in de maakbaarheid van de wereld en vond terecht dat ook een bancaire dienstverlener kan en moet bijdragen aan een leefbare wereld."

Zijn grote maatschappelijke betrokkenheid combineerde Heemskerk als vanzelfsprekend met zijn bankierschap. "Want Bert Heemskerk was natuurlijk eerst en vooral een bankier pur sang. Een bankier die openstond voor veranderingen, een bankier met een visie. Neem bijvoorbeeld zijn standpunt over de noodzakelijke aanpassing van het Deposito Garantiestelsel. En niet te vergeten zijn boek over duurzaam bankieren 'Een gezonde krimp'", aldus Moerland.

Financiële crisis.De financiële crisis brak in 2007 uit in het jaar dat Heemskerk met pensioen zou gaan. Vanwege de ernst van de crisis deed de organisatie een beroep op hem om nog een tijdje aan te blijven. Zelf zei hij daarover in een interview "blij te zijn dat ik hier nu nog zit, want ik kan er mede voor zorgen dat ons schip geen averij oploopt."

En toen hij bij zijn afscheid twee jaar later terugkeek op deze hectische periode, liet hij eens te meer blijken te geloven in de kracht van de coöperatieve Rabobank. "Een faux pas is mogelijk in onze coöperatie, maar helemaal verdwalen kan niet door de ingebouwde checks and balances. Via de kruislingse garanties zijn we solidair met elkaar en borgen we elkaar. Door de toezichtfunctie van Rabobank Nederland op de aangesloten banken en de controle op dat toezicht door de centrale kringvergadering en de algemene vergadering houden we elkaar in de touwen. Blijf zuinig op die structuur!"

Binnen de Rabobank was sinds kort in zeer beperkte kring bekend dat Bert Heemskerk ernstig ziek was. Piet Moerland: "Op zijn uitdrukkelijk verzoek zijn we daar heel prudent mee omgegaan. Bert wilde dat wij hem herinneren als de vitale en krachtige persoonlijkheid die hij was toen hij bij ons werkte. Dat hebben we in de afgelopen weken gedaan. En dat zullen we zo blijven doen."

Rabobank, Utrecht, 22-3-2011