Noot van de redactie: Fisher Investments België is politiek neutraal We hebben geen voorkeur voor bepaalde politieke partijen of politici en beoordelen politieke ontwikkelingen alleen op hun potentiële gevolgen voor de markt.

De nek-aan-nekrace bij de Nederlandse verkiezingen van afgelopen oktober resulteerde in een patstelling in de Tweede Kamer. Er zal dus een coalitie moeten worden gevormd, wat op het moment van schrijven nog niet is gelukt. Voor Fisher Investments België is dit geen abnormale situatie: Nederland is gewend aan lange coalitieonderhandelingen. Voor sommige belanghebbenden is dat misschien frustrerend, maar wij denken dat het proces van de Nederlandse regeringsonderhandelingen waardevolle lessen biedt voor beleggers, ook buiten de Lage Landen.

Eerst een korte terugblik op de verkiezingen: Van de 15 partijen in het parlement gingen Democraten '66 (D66) en de Partij voor de Vrijheid (PVV) aan kop met elk 26 zetels, bij lange na niet de 76 die nodig zijn voor een meerderheidⁱ. Maar omdat D66 de meeste stemmen in de wacht sleepte, kreeg de partij opdracht om een coalitie te vormen. Dat gaf aanleiding tot allerlei speculaties over welke partijen zouden aanschuiven aan de onderhandelingstafelⁱⁱ. Wij zijn echter niet zozeer geïnteresseerd in de precieze samenstelling van de regering, maar meer in het feit dát er een meerpartijencoalitie komt, ook al zal de vorming daarvan nog wel enige tijd in beslag nemen.

Dit is in Nederland eerder regel dan uitzondering, zo blijkt uit de ervaringen van Fisher Investments België met de recente geschiedenis. Kijk maar naar het laatste kabinet van premier Dick Schoof. Na de algemene verkiezingen van 2023 duurden de onderhandelingen 150 dagen. Dat resulteerde in een coalitie van de PVV, de conservatief-liberale Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD), het rechtsgeoriënteerde Nieuwe Sociale Contract (NSC) en de populistische Boeren-Burgerbeweging (BBB)ⁱⁱⁱ. De meningsverschillen tussen de coalitiepartners over het economische, klimaat- en immigratiebeleid leidden tot een politieke impasse gedurende het grootste deel van zijn korte ambtstermijn^iv.

Of neem bijvoorbeeld het derde kabinet van voormalig premier Mark Rutte, dat in 2017 werd gevormd. Na 225 dagen onderhandelen (ruim een half jaar) bereikte de VVD van Rutte een akkoord met D66, het centrumrechts Christen-Democratisch Appèl (CDA) en de centristische ChristenUnie (CU)^v. Het vierde kabinet van Rutte, dat in 2021 werd gevormd, deed er maar liefst 299 dagen over om een coalitie te vormen, een recordtijd die uiteindelijk resulteerde in dezelfde coalitie als zijn derde kabinet! In beide gevallen werd de reikwijdte en de inhoud van het beleid afgezwakt door interne conflicten^vi.

Het gevolg: een patstelling, wat volgens ons gunstig is voor aandelen, omdat het wetgevingsrisico hierdoor afneemt. Alle goede bedoelingen ten spijt kan nieuwe wet- of regelgeving de planning van bedrijven compliceren, winnaars en verliezers creëren en de regels waaraan bedrijven gewend zijn, op hun kop zetten.

Coalities en het langdurige proces dat nodig is om ze tot stand te brengen, zijn een belangrijke oorzaak van politieke patstellingen. En dat geldt niet alleen voor Nederland. Volgens ons is een groot deel van de politieke impasse in veel Europese landen te wijten aan de recente opkomst van onconventionele partijen. Uit de ervaringen van Fisher Investments België met de Europese politiek blijkt dat dit verband houdt met een proces dat wij 'pancaking' noemen: de brede steun voor centrumpartijen vlakt af en aan de rand van de pannenkoek ontstaan nieuwe partijen. Wij denken dat dit de reden is waarom er in Nederland zoveel partijen met uiteenlopende beleidsdoelen zijn gekomen.

Fisher Investments België denkt dat dit de coalitievorming bemoeilijkt, vandaar dat historisch trage proces. Met andere woorden: wanneer meerdere partijen met verschillende standpunten invloed kunnen uitoefenen op het wetgevingsproces, wordt de kans kleiner dat er plotseling ingrijpende wetgeving wordt aangenomen. Doordat elke partij zich sterk maakt voor haar eigen programma, wordt het proces vertraagd en verwateren de beleidsvoorstellen. Naar onze mening resulteert dit vaak in minder extreme wetgeving (of helemaal geen wetgeving). Bedrijven en beleggers krijgen daardoor ook meer tijd om na te denken over de mogelijke veranderingen, waardoor het verrassingseffect beperkt blijft.

Hoewel dit frustrerend kan zijn voor de kiezers, doen Nederlandse aandelen het prima in zo'n politiek klimaat. Ze stonden tijdens de onderhandelingen van 2023 en 2017 aan kop van de wereldwijde aandelenmarkten^vii. Hoewel Nederlandse aandelen tijdens de coalitiebesprekingen in 2021 achterbleven bij de wereldwijde stijging van 19,1% (in euro), behaalden ze evengoed een forse koerswinst van 15,8%^viii.

Wij zien twee verklaringen daarvoor. Ten eerste denken we dat de Nederlandse markt eraan gewend is. Een langdurig coalitievormingsproces dat resulteert in een vleugellam parlement is de norm geworden. We betwijfelen of daar nog enig verrassingseffect bij komt kijken.

Ten tweede is de binnenlandse politiek slechts één factor die het rendement beïnvloedt. De ervaringen van Fisher Investments België met de marktgeschiedenis suggereren dat binnenlandse factoren vaak overstemd worden door wereldwijde ontwikkelingen. Concreet gezegd volgen Nederlandse aandelen doorgaans de wereldwijde technologietrends, met name in de halfgeleidersector, omdat één bepaalde fabrikant van lithografiesystemen zoveel gewicht in de schaal legt^ix. En gezien de leidende rol van wereldwijde technologieaandelen gedurende een groot deel van het afgelopen decennium, waaronder de eerdergenoemde periodes van coalitievorming, hebben ook Nederlandse aandelen geprofiteerd van deze marktconfiguratie^x. In landen met een relatief kleine aandelenmarkt zien we dat dergelijke zaken vaak zwaarder wegen dan de lokale politiek.

Toch denken we niet dat de langdurige coalitieonderhandelingen en politieke impasses nadelig zijn voor de Nederlandse markten.

Volg ons op social media voor de laatste marktontwikkelingen en updates van Fisher Investments België:

Facebook: https://www.facebook.com/FisherInvestmentsBelgie
Twitter: https://twitter.com/FisherInvestBE
LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/fisher-investments-europe---belgië

Fisher Investments België is de handelsnaam die Fisher Investments Luxembourg, Sàrl in België gebruikt ("Fisher Investments België"). Fisher Investments Luxembourg, Sàrl, een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid in Luxemburg, is samen met de handelsnaam Fisher Investments Europe geregistreerd in het Registre de Commerce et des Sociétés (""RCS"") onder nummer B228486. Fisher Investments Europe staat onder toezicht van de Commission de Surveillance du Secteur Financier (""CSSF"") en de statutaire zetel is geregistreerd op: K2 Building, Forte 1, Third Floor, 2a rue Albert Borschette, L-1246 Luxembourg. Fisher Investments Europe besteedt sommige aspecten van het dagelijkse beleggingsadvies, portefeuillebeheer en portefeuillehandelingen uit aan gelieerde ondernemingen.

Dit document bevat de algemene visie van Fisher Investments Europe en dient niet te worden beschouwd als persoonlijk beleggings- of belastingadvies of een afspiegeling van de prestaties van cliënten. Er wordt niet gegarandeerd dat Fisher Investments Europe deze visie zal handhaven. Deze kan immers veranderen op grond van nieuwe informatie, analyses of heroverweging. Niets in dit document is als aanbeveling of prognose van marktomstandigheden bedoeld. Het is eerder bedoeld om een standpunt weer te geven. De huidige en toekomstige markten kunnen sterk afwijken van de hier geschetste scenario's. Bovendien worden geen garanties gegeven met betrekking tot de nauwkeurigheid van eventuele aannames gemaakt in illustraties in dit document.
________________________________________
Bron: Politico, per 12-11-2025.
"Na het tellen van de stemmen blijkt dat D66 28.500 stemmen meer heeft dan de PVV; ongeveer 87.000 Nederlanders hebben in het buitenland gestemd," Redactie, ANP, 03-11-2025. Geraadpleegd via NL Times.
Bron: IPU Parline, per 12-11-2025.
"The Netherlands Is Trying to Draw a Line Under a Year of Chaos with Fresh Elections – Will it Work?" Léonie de Jonge en Esmee Bakker, The Conversation, 21-10-2025.
Zie toelichting ii.
Ibid.
Bron: FactSet, per 12-11-2025. Totaalrendement van de AEX Index en rendement van de MSCI World Index met netto-dividenden, in euro, 15-3-2017 tot en met 26-10-2017 en 22-
11-2023 tot en met 2-7-2024. Weergegeven in euro.
Ibid. Totaalrendement van de AEX Index en rendement van de MSCI World Index met netto-dividenden, in euro, 17-3-2021 tot en met 1-10-2022 Weergegeven in euro.
Ibid. Gebaseerd op de wegingen van de AEX Index per component.
Ibid. Rendementen van de MSCI World Index en de informatietechnologiesector, met netto-dividenden, in euro, 31-12-2014 tot en met 11-11-2025.

Facebook

Twitter