De ervaringen van Fisher Investments met staatsschulden: Waarom context ertoe doet
Wanneer de staatsschuld stijgt, vragen veel beleggers zich af wat dat met zich mee zal brengen: hogere belastingen, meer inflatie, tragere economische groei of spanningen op de financiële markten. Die zorgen zijn begrijpelijk. Maar een hoge totale schuld zegt op zich nog niets over de vraag of er problemen op komst zijn, of wat die schuldenlast voor hun beleggingsportefeuilles zou kunnen betekenen. Wat Fisher Investments betreft, is de vraag of een overheid redelijkerwijs aan haar rentebetalingen kan blijven voldoen en haar aflopende schuld kan blijven herfinancieren, veel relevanter. Uit onze ervaringen met het analyseren van staatsschuld weten we bij Fisher Investments dat we verder moeten kijken dan de opvallendste cijfers in de media. Wij bekijken de schuldgraad in de context van economische groei, overheidsinkomsten, financieringskosten en marktverwachtingen.
Krantenkoppen over staatsschuld geven vaak een te simplistisch beeld van de complexe realiteit
De staatsschuld trekt vaak de aandacht omdat het om enorme bedragen gaat. Maar een stijgende schuldgraad alleen geeft beleggers nog geen uitsluitsel over de vraag of een land op een crisis afstevent. Overheden zijn geen huishoudens. In tegenstelling tot mensen hebben overheden geen levensduur die de termijn beperkt waarbinnen ze hun schulden moeten aflossen. De staatsschuld kan in theorie tot in de eeuwigheid voortbestaan. Overheden innen belastinginkomsten, geven langlopend schuldpapier uit en herfinancieren vaak hun aflopende schuld in plaats van het volledige saldo af te lossen.
Het is dus beter om niet zozeer te kijken naar het totale bedrag dat een overheid verschuldigd is, maar om na te gaan of de schuldenlast beheersbaar is. Zelfs in de Verenigde Staten, waar de federale schuld de grens van 40 biljoen dollar heeft overschreden, zegt het cijfer op zich weinig over het marktrisico op korte termijni .Waar het om gaat is dat het grootste risico voor de markten ligt in onverwachte gebeurtenissen, maar beleggers, economen, beleidsmakers en de pers volgen de schuldenniveaus allemaal op de voet, dus die cijfers zijn niet nieuw of verrassend voor de financiële markten.
Fisher Investments denkt dat beleggers er goed aan doen verder te kijken dan de enorme bedragen die ze in de financiële media tegenkomen en zich in plaats daarvan te richten op de factoren die van een hoge staatsschuld een echt probleem kunnen maken, zoals slechtere herfinancieringsvoorwaarden en financieringskosten die door dalende belastinginkomsten moeilijk beheersbaar worden. Het zijn eerder deze factoren die bepalen of de schuldenlast voor beleggers een groot probleem zal vormen in de economie of de markt.
Belangrijker dan de schuldenlast: financieringskosten en betaalbaarheid
Als het bedrag van de totale schuld op zich niet bepaalt of overheidsleningen een probleem vormen, wat dan wel? Fisher Investments is van mening dat betaalbaarheid een betere maatstaf is. Voor overheden betekent dit dat ze ervoor moeten zorgen dat er voldoende inkomsten zijn om de rentebetalingen te dekken. Een grote economie met een brede belastinggrondslag kan over het algemeen meer schulden dragen dan een kleinere economie met minder middelen.
Voor beleggers betekent dit dat ze minder moeten kijken naar het totale bedrag van de staatsschuld en meer naar de kosten die die schuld met zich meebrengt. In Frankrijk bijvoorbeeld gaat er momenteel slechts ongeveer 10% van de overheidsinkomsten naar rentebetalingen op federaal niveauii . Zelfs een grote schuldenlast is te beheersen als de overheid over voldoende inkomsten beschikt om de rentekosten ruimschoots te dekken.
Hogere rentetarieven kunnen de financieringskosten doen stijgen, maar het effect is meestal geleidelijk en niet onmiddellijk merkbaar. Dat komt doordat de huidige rentetarieven alleen van toepassing zijn op nieuw uitgegeven of geherfinancierde schuld; bij oudere staatsobligaties liggen de rentetarieven doorgaans al maanden of jaren vast. Naarmate oudere obligaties hun vervaldatum naderen, geven overheden normaal nieuwe obligaties uit om deze te vervangen. Dat deel van de schuld wordt tegen de huidige rente geherfinancierd, waardoor hogere rentevoeten over een lange periode uitgesmeerd worden in plaats van het volledige bedrag in één keer te treffen. Als de regering vermoedt dat de hogere rentetarieven van tijdelijke aard zijn, kan ze er ook voor kiezen om de schuld voor kortere looptijden te herfinancieren, waardoor de periode waarvoor die hogere rentetarieven vastliggen, wordt beperkt.
Wij zijn van mening dat dit onderscheid voor beleggers cruciaal is. De hamvraag is of de financieringskosten en de belastinginkomsten zich zo ontwikkelen dat het vermogen van de overheid om de schuld te blijven aflossen in gevaar komt. Bovendien geven geleidelijke veranderingen de markten de tijd om zich aan te passen. Wij geloven dat grote, plotse en onverwachte ontwikkelingen grotere risico's voor beleggers met zich meebrengen dan geleidelijke veranderingen in de rentetarieven of de schuldgraad.
Een hoge schuldenlast op zich leidt niet noodzakelijk tot koersdalingen
Uit het verleden blijkt dat een hoge staatsschuld op zich geen betrouwbare indicator is voor onrust op de aandelenmarkten. Landen kunnen een aanzienlijke schuldenlast dragen zonder dat dit de ingrijpende gevolgen voor de economie of de markten heeft die in de krantenkoppen vaak worden gesuggereerd.
Japan wordt vaak als voorbeeld genoemd. Al decennialang wordt er in de media gewaarschuwd dat de staatsschuld van het land – meer dan 200% van het bbpiii – uiteindelijk een financiële crisis zou veroorzaken. Hoewel de schuldenlast van Japan nog steeds hoog is, zijn die voorspellingen tot nu toe echter altijd dode letter gebleven. De occasionele krimp daargelaten, is de Japanse economie de afgelopen jaren blijven groeien, ondanks de hoge schuldenlastiv.
De bredere les hier is, vindt Fisher Investments, dat een hoge staatsschuld op zich niet automatisch bearish is.
Gedisciplineerd blijven ondanks afleiding door schulden
Kan schuldenlast op langere termijn een groter probleem worden? Jazeker. Toenemende tekorten, hogere rentekosten en strengere financieringsvoorwaarden kunnen allemaal van invloed zijn op economieën en markten als ze de economische groei drukken of de kerncijfers van de markten ingrijpend veranderen. Maar de schuldenlast op zich geeft beleggers zelden voldoende informatie om dat oordeel te kunnen vellen.
Volgens Fisher Investments doen beleggers er over het algemeen beter aan om de onderliggende omstandigheden rond de staatsschuld in de gaten te houden: of de rentekosten beheersbaar blijven in verhouding tot de inkomsten, of de overheid vervallende obligaties kan blijven herfinancieren en of de druk van de staatsschuld doorwerkt in de bredere economie. Die factoren geven doorgaans meer informatie dan alleen het hoge bedrag van de staatsschuld.
Voor langetermijnbeleggers is de belangrijkste les dat ze staatsschulden in perspectief moeten plaatsen en niet op basis van emoties mogen beoordelen. Schulden kunnen een belangrijke economische variabele zijn, maar het blijft slechts een van de vele factoren die de markten beïnvloeden. Door dat in het achterhoofd te houden, kunnen beleggers voorkomen dat ze een veelbesproken punt van zorg automatisch als een bedreiging voor hun beleggingsportefeuilles beschouwen.
Volg ons op social media voor de laatste marktontwikkelingen en updates van Fisher Investments België:
Facebook: https://www.facebook.com/FisherInvestmentsBelgie
Twitter: https://twitter.com/FisherInvestBE
LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/fisher-investments-europe---belgië
Fisher Investments België is de handelsnaam die Fisher Investments Luxembourg, Sàrl in België gebruikt ("Fisher Investments België"). Fisher Investments Luxembourg, Sàrl, een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid in Luxemburg, is samen met de handelsnaam Fisher Investments Europe geregistreerd in het Registre de Commerce et des Sociétés (""RCS"") onder nummer B228486. Fisher Investments Europe staat onder toezicht van de Commission de Surveillance du Secteur Financier (""CSSF"") en de statutaire zetel is geregistreerd op: K2 Building, Forte 1, Third Floor, 2a rue Albert Borschette, L-1246 Luxembourg. Fisher Investments Europe besteedt sommige aspecten van het dagelijkse beleggingsadvies, portefeuillebeheer en portefeuillehandelingen uit aan gelieerde ondernemingen.
Dit document bevat de algemene visie van Fisher Investments Europe en dient niet te worden beschouwd als persoonlijk beleggings- of belastingadvies of een afspiegeling van de prestaties van cliënten. Er wordt niet gegarandeerd dat Fisher Investments Europe deze visie zal handhaven. Deze kan immers veranderen op grond van nieuwe informatie, analyses of heroverweging. Niets in dit document is als aanbeveling of prognose van marktomstandigheden bedoeld. Het is eerder bedoeld om een standpunt weer te geven. De huidige en toekomstige markten kunnen sterk afwijken van de hier geschetste scenario's. Bovendien worden geen garanties gegeven met betrekking tot de nauwkeurigheid van eventuele aannames gemaakt in illustraties in dit document.
Bron: Amerikaans ministerie van Financiën, 9-8-2026. Debt to the Penny, 9-3-2026.
